Cytologia to za mało – dlaczego co-test HPV jest nowym standardem profilaktyki

Przez dekady cytologia szyjki macicy była podstawą profilaktyki raka szyjki macicy. Ma jednak istotne ograniczenie: nie wykrywa zakażenia wirusem HPV w komórkach wyglądających morfologicznie prawidłowo. Tymczasem to właśnie przetrwałe zakażenie onkogennymi typami HPV jest bezpośrednią przyczyną raka szyjki macicy.

Co-test – cytologia i test HPV jednocześnie

Nowoczesny standard profilaktyki to co-test – jednoczesne wykonanie cytologii i molekularnego testu HPV. Podejście to pozwala wykryć zakażenie wirusem HPV w stadium, gdy komórki szyjki macicy wyglądają jeszcze całkowicie normalnie w mikroskopie – a więc zanim dojdzie do rozwoju dysplazji lub nowotworu. Czas na interwencję jest wówczas maksymalnie długi, a skuteczność leczenia – najwyższa.

USG dopochwowe – oczy ginekologa

Ultrasonografia transwaginalna wykonywana raz w roku pozwala ocenić nie tylko szyjkę macicy, ale przede wszystkim jajniki i endometrium. Rak endometrium we wczesnym stadium – gdy jest w pełni wyleczalny – najczęściej ujawnia się jako pogrubienie endometrium w badaniu USG, zanim pojawią się jakiekolwiek objawy kliniczne.

Szczepienia przeciw HPV – profilaktyka pierwotna

Szczepionki przeciw HPV (Gardasil 9, Cervarix) są najskuteczniejszą metodą zapobiegania zakażeniu onkogennymi typami wirusa. Szczepienie zalecane jest dla dziewcząt przed inicjacją seksualną (optymalnie ok. 12. roku życia), jednak korzyść odnoszą również kobiety starsze, dotychczas nieszczepione.

Jak często badać się profilaktycznie?

• Minimum 1 raz w roku – badanie ginekologiczne z USG
• Co 3 lata – cytologia u kobiet bez czynników ryzyka
• Co 1–3 lata – co-test (cytologia + test HPV) w zależności od wyniku i wieku
• Co 6 miesięcy – przy stwierdzonych zmianach lub czynnikach ryzyka