
01 — W skrócie
Najważniejsze informacje
USG Doppler naczyń zagałkowych mierzy prędkość i charakter przepływu krwi w tętnicy ocznej, tętnicy środkowej siatkówki i tętnicach rzęskowych tylnych. Badanie jest nieinwazyjne i bezbolesne – wykonuje się je przez zamknięte powieki, bez kropli i bez kontrastu. Pomaga ocenić ukrwienie oka i nerwu wzrokowego, a u kobiet w ciąży dostarcza dodatkowych informacji o krążeniu w przebiegu stanu przedrzucawkowego.
Przeczytaj: Doppler tętnicy ocznej a stan przedrzucawkowy
Objawy
Z czym zgłaszają się pacjenci
Na badanie kieruje najczęściej okulista, gdy sam obraz dna oka i OCT nie wyjaśniają problemu. Tak bywa w jaskrze, która postępuje mimo prawidłowego ciśnienia w oku, po nagłym pogorszeniu widzenia w jednym oku w przebiegu zakrzepu lub zatoru naczyń siatkówki albo przy niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego. W jaskrze badania Dopplera pokazały niższe prędkości przepływu i wyższy opór naczyniowy w naczyniach zagałkowych niż u osób zdrowych.
Drugą grupą są kobiety w ciąży. Tętnica oczna jest łatwo dostępna w badaniu USG i odzwierciedla krążenie w naczyniach mózgu. W nadciśnieniu ciążowym i stanie przedrzucawkowym zmienia się charakter przepływu w naczyniach zagałkowych – spada opór naczyniowy i rosną prędkości przepływu. Badanie uzupełnia opiekę położniczą i standardowe badania w ciąży, ale ich nie zastępuje.
Badanie przydaje się też przy ocenie unaczynienia zmian w oczodole oraz u pacjentów z chorobami naczyń, u których lekarz chce ocenić krążenie w obrębie oka. O tym, czy badanie wniesie potrzebną informację, decyduje lekarz po wizycie okulistycznej.
Doppler naczyń zagałkowych w ciąży był tematem rozprawy doktorskiej dr n. med. Katarzyny Zimmer. Badaniem objęto 72 kobiety: 30 ciężarnych z nadciśnieniem ciążowym, 21 zdrowych ciężarnych hospitalizowanych w II Katedrze i Klinice Ginekologii i Położnictwa Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu oraz 21 kobiet niebędących w ciąży. U ciężarnych przepływy w naczyniach zagałkowych były wyższe niż u kobiet niebędących w ciąży, a OCT pokazało pogrubienie siatkówki. W ciąży powikłanej nadciśnieniem przepływy we wszystkich badanych naczyniach były wyższe niż w ciąży prawidłowej, a ich wzrost wiązał się z ciężkością nadciśnienia i zahamowaniem wzrastania płodu (FGR). Wynik może być czynnikiem pomocniczym przy decyzjach położniczych. Ustalenie wartości granicznych wymaga dalszych badań na większej grupie pacjentek.
02 — Z czym się zgłosić
Objawy i wskazania
Kiedy wykonujemy USG Doppler naczyń zagałkowych:
- Jaskra, zwłaszcza jaskra normalnego ciśnienia lub postępująca mimo leczenia
- Zakrzep żyły lub zator tętnicy siatkówki
- Niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego
- Ciąża – kontrola krążenia w tętnicy ocznej przy nadciśnieniu ciążowym i stanie przedrzucawkowym
- Ocena unaczynienia zmian w oczodole
- Choroby naczyń, gdy lekarz chce ocenić krążenie w obrębie oka
Pilnie
W ciąży ból głowy, mroczki lub zaburzenia widzenia, ból w nadbrzuszu albo wysokie ciśnienie tętnicze wymagają pilnego kontaktu z lekarzem prowadzącym ciążę lub ze szpitalem – nie czekaj na planowe badanie.
03 — Zakres
Co obejmuje badanie
Tętnica oczna
Główne naczynie zaopatrujące oko i oczodół. Lekarz mierzy prędkości przepływu i ocenia kształt fali – w ciąży także stosunek drugiego do pierwszego szczytu prędkości skurczowej.
Tętnica środkowa siatkówki
Naczynie, które zaopatruje wewnętrzne warstwy siatkówki. Ocena przepływu pomaga w chorobach naczyń siatkówki.
Tętnice rzęskowe tylne
Zaopatrują naczyniówkę i tarczę nerwu wzrokowego. Ich ocena ma znaczenie w jaskrze i niedokrwieniu nerwu wzrokowego.
Parametry przepływu
Prędkość skurczowa i końcowo-rozkurczowa oraz wskaźniki oporu (RI) i pulsacji (PI). Wynik interpretuje się z uwzględnieniem wieku pacjenta i obrazu klinicznego.
Oba oczy
Lekarz bada zawsze oba oczy – porównanie stron zwiększa wiarygodność wyniku.
05 — Specjaliści
Kto wykonuje badanie

06 — Cennik i przygotowanie
Ceny i przygotowanie
| Pozycja | Cena |
|---|---|
| USG Doppler naczyń zagałkowych | 400 zł |
07 — Powiązane
Powiązane badania i zabiegi
08 — Pytania
Najczęstsze pytania
Czy badanie boli?
Nie. Badanie wykonuje się przez zamknięte powieki, bez kropli i bez kontrastu. Czujesz jedynie lekki dotyk głowicy i chłód żelu.
Czy można je wykonać w ciąży?
Tak. To badanie ultrasonograficzne bez promieniowania jonizującego i bez kontrastu. Lekarz używa ustawień aparatu przeznaczonych do badania oka i ogranicza czas pomiaru do niezbędnego minimum.
Czy Doppler tętnicy ocznej zastępuje badania w ciąży?
Nie. Ocena ryzyka stanu przedrzucawkowego opiera się na wywiadzie, pomiarze ciśnienia, Dopplerze tętnic macicznych i badaniach krwi. Doppler tętnicy ocznej dostarcza dodatkowych informacji o krążeniu i nie zastępuje opieki lekarza prowadzącego ciążę.
Czy trzeba rozszerzać źrenice?
Nie. Po badaniu możesz od razu prowadzić samochód.
Czy potrzebne jest skierowanie?
Skierowanie nie jest wymagane. O tym, czy badanie jest potrzebne, decyduje lekarz okulista.
09 — Piśmiennictwo
Źródła i wytyczne
Źródła
- Nicolaides KH, Sarno M, Wright A. Ophthalmic artery Doppler in the prediction of preeclampsia. Am J Obstet Gynecol. 2022;226(2S):S1098–S1101. doi:10.1016/j.ajog.2020.11.039
- Gana N i wsp. Ophthalmic artery Doppler at 11–13 weeks' gestation in prediction of pre-eclampsia. Ultrasound Obstet Gynecol. 2022;59(6):731–736. doi:10.1002/uog.24914
- Dai X, Kang L, Ge H. Doppler parameters of ophthalmic artery in women with preeclampsia: a meta-analysis. J Clin Hypertens. 2023;25(1):5–12. doi:10.1111/jch.14611
- Rankin SJ. Color Doppler imaging of the retrobulbar circulation in glaucoma. Surv Ophthalmol. 1999;43 Suppl 1:S176–S182. doi:10.1016/s0039-6257(99)00043-0
- Wiącek MP, Modrzejewska M, Zaborski D. Age-related changes in retrobulbar circulation: a literature review. Int Ophthalmol. 2020;40(2):493–501. doi:10.1007/s10792-019-01176-8
10 — Warto przeczytać
Warto przeczytać
11 — Dojazd
Jak dojechać
Artykuł informacyjny dla pacjentów
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Decyzję o diagnostyce i leczeniu podejmuje lekarz podczas wizyty.



