01 — W skrócie
Najważniejsze informacje
Jaskra to choroba nerwu wzrokowego, która długo nie daje objawów. Wykrywa ją badanie okulistyczne: pomiar ciśnienia w oku, ocena nerwu wzrokowego i badania dodatkowe, takie jak OCT. Leczenie obniża ciśnienie w oku i spowalnia chorobę.
02 — Z czym się zgłosić
Objawy i wskazania
Wczesna jaskra nie boli i nie pogarsza widzenia. Zmiany w polu widzenia pojawiają się zwykle dopiero przy zaawansowanej chorobie. Dlatego warto zbadać się, gdy:
- Ktoś w rodzinie choruje na jaskrę
- W innym badaniu stwierdzono podwyższone ciśnienie w oku
- Lekarz zauważył nieprawidłowy wygląd nerwu wzrokowego lub wynik OCT
- Długo stosujesz leki steroidowe — w kroplach, maściach lub tabletkach
- Masz krótkowzroczność
- Jesteś w starszym wieku
- Masz już rozpoznaną jaskrę i potrzebujesz kontroli lub zmiany leczenia
Pilnie
Nagły silny ból oka z zaczerwienieniem, zamglone widzenie, tęczowe koła wokół świateł, ból głowy, nudności lub wymioty. Mogą to być objawy ostrego zamknięcia kąta. To stan nagły, który wymaga natychmiastowej pomocy okulistycznej.
03 — Zakres
Co obejmuje leczenie
Wywiad
Choroby ogólne, przyjmowane leki, jaskra w rodzinie.
Ciśnienie w oku i grubość rogówki
Wchodzą w skład wizyty okulistycznej dla dorosłych. Grubość rogówki pomaga ocenić ryzyko na starcie.
Badanie dna oka i nerwu wzrokowego
Wygląd tarczy nerwu wzrokowego jest najważniejszym elementem rozpoznania.
Optyczna koherentna tomografia (OCT) nerwu wzrokowego (RNFL) i komórek zwojowych (GCC) — „profil jaskrowy”
Pokazuje grubość włókien nerwowych i pomaga śledzić zmiany w czasie. Według wytycznych EGS 2025 samo OCT nie wystarcza do rozpoznania jaskry.
Optyczna koherentna tomografia (OCT)Ocena kąta przesączania (gonioskopia)
Lekarz ogląda w specjalnej soczewce kąt, przez który odpływa płyn z oka. Według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Jaskrowego (EGS, 6. wydanie, 2025) gonioskopia jest stałą częścią badania w kierunku jaskry i nie zastępują jej badania obrazowe.
Plan leczenia
Lekarz ustala ciśnienie docelowe już przy rozpoznaniu. Leczenie zwykle zaczyna się od jednego rodzaju kropli. Gdy krople nie wystarczają, lekarz omawia z pacjentem kolejne metody leczenia.
Kontrole
Częstość ustala lekarz według stopnia choroby i tempa zmian.
05 — Specjaliści
Kto wykonuje badanie
06 — Cennik i przygotowanie
Ceny i przygotowanie
| Pozycja | Podczas wizyty | Poza wizytą |
|---|---|---|
| Wizyta okulistyczna, dorośli (obejmuje m.in. ciśnienie w oku, grubość rogówki, dno oka) | od 300 zł | — |
| Wizyta kontrolna do 1 miesiąca od pierwszej wizyty | od 250 zł | — |
| Profil jaskrowy (OCT RNFL + GCC) | 150 zł | 250 zł |
| OCT RNFL | 100 zł | 200 zł |
| OCT GCC | 100 zł | 200 zł |
07 — Powiązane
Powiązane badania i zabiegi
08 — Pytania
Najczęstsze pytania
Czy jaskra daje objawy?
Na początku zwykle nie. Choroba może długo przebiegać bez objawów, aż do zaawansowanego stadium. Dlatego regularne badanie oczu ma znaczenie, zwłaszcza gdy jaskra występuje w rodzinie.
Czy można mieć jaskrę przy prawidłowym ciśnieniu w oku?
Tak. W badaniach populacyjnych u 25–50% osób z jaskrą ciśnienie było niższe niż 22 mm Hg. Z kolei wiele osób z wyższym ciśnieniem nigdy nie zachoruje. Dlatego lekarz ocenia także nerw wzrokowy i pole widzenia.
Czy jaskrę da się wyleczyć?
Utraconego widzenia nie da się odzyskać. Obniżenie ciśnienia w oku to podstawa leczenia potwierdzona w badaniach – spowalnia chorobę i chroni widzenie, które pozostało.
Czy samo badanie OCT wystarczy do rozpoznania?
Nie. OCT pokazuje odchylenie od norm, ale rozpoznanie stawia lekarz na podstawie całego badania oka, ciśnienia i pola widzenia.
Jak często trzeba się kontrolować?
Ustala to lekarz. Na początku leczenia kontrole są częstsze, bo trzeba ocenić, czy choroba postępuje.
Jak zakraplać krople przeciwjaskrowe?
Zgodnie z zaleceniem lekarza, o stałych porach. Po zakropleniu zamknij oko na 2 minuty lub lekko uciśnij wewnętrzny kącik oka. Zmniejsza to przenikanie leku do organizmu.
09 — Piśmiennictwo
Źródła i wytyczne
Źródła
- Zalecenia Polskiego Towarzystwa Okulistycznego (PTO).
- American Academy of Ophthalmology – Preferred Practice Patterns.
- NICE guideline NG81 – Glaucoma: diagnosis and management.
10 — Warto przeczytać
Warto przeczytać
Artykuł informacyjny dla pacjentów
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Decyzję o diagnostyce i leczeniu podejmuje lekarz podczas wizyty.
