Autor: dr n. med. Paweł Stelmach, FEBU
Niepłodność dotyczy globalnie 100–150 milionów par. Czynnik męski stanowi wyłączną lub współistniejącą przyczynę w 40–50% przypadków. Mimo to mężczyźni statystycznie rzadziej i później zgłaszają się na diagnostykę, co wydłuża drogę pary do poczęcia.
Parametry referencyjne nasienia – WHO 2021
| Parametr | Dolna granica normy (5. percentyl) |
|---|---|
| Objętość ejakulatu | ≥ 1,4 ml |
| Koncentracja plemników | ≥ 16 mln/ml |
| Całkowita liczba plemników | ≥ 39 mln |
| Mobilność całkowita | ≥ 42% |
| Mobilność postępowa (PROG) | ≥ 30% |
| Morfologia prawidłowych form | ≥ 4% (Kruger) |
| Żywotność | ≥ 54% |
Zaburzenia parametrów nasienia – nazewnictwo kliniczne
- Oligospermia – obniżona koncentracja plemników
- Asthenospermia – obniżona ruchliwość
- Teratospermia – obniżony odsetek morfologicznie prawidłowych form
- Azoospermia – brak plemników w ejakulacie; wymaga różnicowania: obstrukcyjna (TESE) vs. nieobstrukcyjna (leczenie hormonalne lub TESE)
Diagnostyka andrologiczna – etapy
- Seminogram (spermogram) – minimum 2–3 próby; abstynencja seksualna 2–5 dni przed pobraniem
- Hormony: testosteron, LH, FSH, prolaktyna, TSH
- USG jąder i najądrzy z Dopplerem – ocena żylaków (varicocele), zmian ogniskowych
- DFI (DNA Fragmentation Index) – wartości > 25–30% korelują z obniżoną skutecznością IVF
- Badanie genetyczne: kariotyp, delecje chromosomu Y (AZF), mutacje CFTR
Możliwości terapeutyczne
- Modyfikacja behawioralna – eliminacja nikotyny, anabolików, nadmiernej temperatury
- Antybiotykoterapia – przy zapaleniu prostaty
- Stymulacja hormonalna (FSH, hCG) – przy hipogonadyzmie hipogonadotropowym
- Varicocelectomy – poprawa parametrów nasienia u 60–70% operowanych
- TESE (Testicular Sperm Extraction) – pobieranie plemników z tkanki jądrowej przy azoospermii
Techniki wspomaganego rozrodu (ART)
- IUI (inseminacja domaciczna) – przy łagodnych zaburzeniach
- IVF (zapłodnienie in vitro) – przy umiarkowanych zaburzeniach
- ICSI (docytoplazmatyczne wstrzyknięcie plemnika) – przy ciężkich zaburzeniach lub azoospermii po TESE
W ZimMed Centrum Medyczne we Wrocławiu dr n. med. Paweł Stelmach, FEBU, prowadzi pełną diagnostykę andrologiczną – od oceny czynników ryzyka, przez ocenę wyniku badania nasienia, po ocenę badań genetycznych i kwalifikację do technik ART.
Umów wizytęArtykuł informacyjny dla pacjentów
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Decyzję o diagnostyce i leczeniu podejmuje lekarz podczas wizyty.
Zobacz także
