01 — W skrócie
Najważniejsze informacje
Zez to nieprawidłowe ustawienie oczu: jedno oko patrzy na przedmiot, a drugie zbacza do środka, na zewnątrz, w górę lub w dół. U dziecka zez może prowadzić do niedowidzenia, dlatego każdy zez wymaga badania okulistycznego. Podstawą leczenia jest dobór korekcji wzroku — okularów, a gdy trzeba, także pryzmatów. Lekarz może też zalecić leczenie niedowidzenia lub ćwiczenia widzenia obuocznego.
lek. Magdalena Babral
Okulistyka dziecięca
02 — Z czym się zgłosić
Objawy i wskazania
Z dzieckiem lub samodzielnie warto zgłosić się, gdy:
- Jedno oko zbacza do środka lub na zewnątrz — stale albo tylko czasami
- Pojawia się podwójne widzenie
- W rodzinie występowały zez, niedowidzenie lub duża wada wzroku
- Badanie przesiewowe wykazało gorsze widzenie jednego oka
- Dziecko jest leczone okularami lub zasłanianiem oka i wymaga kontroli
- Zez wrócił po leczeniu lub po operacji
Pilnie
Zez lub podwójne widzenie, które pojawiły się nagle — zwłaszcza z bólem głowy, zaburzeniami równowagi, niezgrabnością ruchów lub oczopląsem. Także biały odblask w źrenicy dziecka, np. na zdjęciu z lampą błyskową. Te objawy wymagają pilnej oceny lekarskiej; przy nagłych objawach neurologicznych dzwoń pod 112.
03 — Zakres
Co obejmuje leczenie
Dobór korekcji, w tym pryzmatycznej
Okulary z pełną korekcją wady wzroku. Przy zezie jawnym i podwójnym widzeniu — dobór pryzmatów w okularach.
Ustawienie i ruchomość oczu
Lekarz ocenia ustawienie oczu z bliska i z daleka testem naprzemiennego zasłaniania i mierzy kąt zeza pryzmatami.
Badanie refrakcji w cykloplegii
Po kroplach, które na chwilę wyłączają akomodację, lekarz mierzy rzeczywistą wadę wzroku. To podstawa leczenia zeza u dzieci.
Widzenie obuoczne
Ocena fuzji i widzenia przestrzennego (stereopsji), także na synoptoforze.
Ocena niedowidzenia
Ostrość wzroku każdego oka, odblask z dna oka i badanie dna oka.
Leczenie niedowidzenia
Zasłanianie lepszego oka na część dnia albo krople atropiny do lepszego oka, według zaleceń lekarza.
Terapia widzenia
Ćwiczenia widzenia obuocznego, zbieżności i akomodacji, dobrane indywidualnie. Program trwa zwykle kilka miesięcy.
Terapia widzenia
06 — Cennik i przygotowanie
Ceny i przygotowanie
| Pozycja | Podczas wizyty | Poza wizytą |
|---|---|---|
| Wizyta okulistyczna – dzieci | 350 zł | — |
| Wizyta okulistyczna – dorośli | od 300 zł | — |
| Konsultacja ortoptyczna z terapią widzenia | od 250 zł | — |
| Badanie na synoptoforze | 100 zł | 200 zł |
| Dobór korekcji pryzmatycznej – zez oraz pryzmaty Peli | od 250 zł | — |
| Wizyta kontrolna – do 1 miesiąca | od 250 zł | — |
Cennik ma charakter informacyjny. Ostateczna cena zależy od zakresu wizyty i badań.
Pełny cennik07 — Powiązane
Powiązane badania i zabiegi
08 — Pytania
Najczęstsze pytania
Czy z zeza się wyrasta?
Nie warto na to czekać. Wytyczne zalecają zbadanie każdego zeza. Zez zbieżny leczy się, by jak najszybciej przywrócić prawidłowe ustawienie oczu. Okresowy zez rozbieżny u małego dziecka z dobrą kontrolą ustawienia bywa tylko obserwowany.
Ile godzin dziennie trzeba zasłaniać oko?
Ustala to lekarz. U dzieci w wieku 3–7 lat z umiarkowanym niedowidzeniem 2 godziny zasłaniania dziennie, z zajęciami z bliska, dały podobną poprawę jak 6 godzin.
Czy krople mogą zastąpić zasłanianie?
U części dzieci tak. U dzieci poniżej 7 lat z umiarkowanym niedowidzeniem krople atropiny i zasłanianie dały podobną poprawę po 2 latach. Rodzice oceniali krople jako łatwiejsze w codziennym stosowaniu. Wybór metody należy do lekarza.
Czy leczenie niedowidzenia działa na stałe?
U około jednej czwartej dzieci niedowidzenie wraca w ciągu roku od zakończenia leczenia. Dlatego po leczeniu potrzebne są kontrole.
Mam zez i widzę podwójnie. Czy dorosły może się leczyć?
Tak. U dorosłych z zezem jawnym i podwójnym widzeniem dobiera się m.in. pryzmaty w okularach. Jeśli podwójne widzenie pojawiło się nagle, potrzebna jest pilna konsultacja.
Czy zez trzeba operować?
Nie zawsze. Wiele postaci zeza leczy się okularami, zasłanianiem oka i ćwiczeniami widzenia obuocznego. Gdy leczenie zachowawcze nie wystarcza, lekarz kwalifikuje do operacji i kieruje do ośrodka, który ją wykonuje. Po zabiegu kontrole i dalsze leczenie mogą odbywać się w ZimMed.
09 — Piśmiennictwo
Źródła i wytyczne
Źródła
- Zalecenia Polskiego Towarzystwa Okulistycznego (PTO).
- American Academy of Ophthalmology – Preferred Practice Patterns: Pediatric Eye Evaluations.
10 — Warto przeczytać
Warto przeczytać
11 — Dojazd
Jak dojechać
ZimMed Wiśniowa
Artykuł informacyjny dla pacjentów
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Decyzję o diagnostyce i leczeniu podejmuje lekarz podczas wizyty.
